LINK DO STRONY REGIONU KOZŁA : http://www.regionkozla.pl

 Na pograniczu województw lubuskiego i wielkopolskiego, na zachodnich rubieżach historycznej i etnograficznej Wielkopolski, wzdłuż rzeki Obry rozciąga się nietypowa kraina zwana Regionem Kozła. Jej symbolem jest niepowtarzalny i nie występujący w innej części kraju instrument ludowy zwany kozłem. Ale nie jest to jedyny wyróżnik zarówno obszaru historyczno-etnograficznego, jak i związku gmin.

Stowarzyszenie samorządowe, o którym mowa zawiązało się w 1995 r. Statutową siedzibą jest znana z tradycji walk o polskość wieś Dąbrówka Wielkopolska, gdzie pierwszy raz jesienią 1995 r. podpisano tzw. Porozumienie Międzygminne. Z czasem samorządy lokalne współpracujące ze sobą zawiązały i zarejestrowały Stowarzyszenie Gmin Rzeczypospolitej Polskiej Region Kozła. Jego najwyższą władzą jest Konferencja, składająca się z 5 przedstawicieli każdej z siedmiu gmin, łącznie 35 reprezentantów. Organ wykonawczy stanowi Kapituła, czyli zebranie burmistrzów/ wójtów i przewodniczących rad gmin, a więc 14 osób.

Pracami Konferencji i Kapituły kieruje starosta wraz z zastępcą. Funkcje są społeczne i przechodnie. Każdy wicestarosta po pewnym okresie zostaje starostą, a na jego miejsce wybiera się następnego z siedmiu burmistrzów i wójtów.

Region Kozła to około 56,5 tyś. mieszkańców i 1086 km2. Można tu szybko i łatwo dotrzeć samolotem, pociągiem lub samochodem z każdego miejsca w kraju i Europie. W Babimoście jest duże lotnisko pasażerskie, jedyne tej klasy w woj. lubuskim. Przez Zbąszyń i Zbąszynek przebiega magistrala kolejowa Wschód-Zachód; zwłaszcza ważna jest ta druga stacja, duży węzeł PKP, gdzie zatrzymują się pociągi krajowe i międzynarodowe. Między Trzcielem a Zbąszyniem wkrótce przebiegać będzie autostrada Wschód-Zachód, przecinając drogę między tymi miastami. Poza komunikacyjnymi Region ma jeszcze inne wyróżniki. W Zbąszyniu istnieje jedyna w Polsce Państwowa Szkoła Muzyczna l stopnia z klasą instrumentów ludowych, gdzie prowadzona jest nauka gry na koźle, zaś raz w roku, jesienią, nieprzerwanie od 1973r. odbywa się w domu kultury spotkanie pn. Biesiada Koźlarska, sztandarowa impreza Regionu.

Obszar ten to obecnie siedem gmin, w tym pięć miejskich, dwie wiejskie. Wszystkie są mniej więcej podobne pod względem ilości ludności, powierzchni i innych dóbr, a więc są dla siebie równorzędnymi partnerami, co jest jednym z najistotniejszych czynników integracyjnych. Rzec można, iż małomiasteczkowość (z całym pozytywnym, choć także negatywnym bagażem) stanowi zwornik i element równowagi. Nie ma i zapewne nie będzie dominującej gminy, miejscowości (dlatego nie przewiduje się przyjmowania dużych gmin, zwłaszcza gmin -siedzib powiatów). Wszelkie decyzje w stowarzyszeniu podejmowane są w drodze consensusu, a cała działalność - poza opłacaniem ryczałtu dyrektora Regionu - wyłącznie społeczna! Mieszkańcy utworzyli różne organizacje i wywołali inicjatywy obywatelskie, które przyczyniają się do integracji ziem nadobrzańskich. Dominuje współpraca na niwie kulturalnej (kilkanaście imprez rocznie), turystycznej (rajdy: pieszy, rowerowy i samochodowy, spływy kajakowe Obrą), nie brak pomysłów społecznych (Klubu Inicjatyw Kobiet, Kolo Diabetyków Regionu Kozła) czy gospodarczych (Unia Gospodarcza Regionu Kozła organizuje targi).

Nazwa Region Kozła - choć używana od dawna - w nowym i aktualnym kontekście padła przy podpisywaniu jesienią 1995r. Porozumienia Międzygminnego. To, iż ten mikroregion powstał, a raczej odtworzył się, nie jest przypadkiem. Istniało w przeszłości wiele zworników - nie tylko kozioł, czyli tradycja ludowa - które przyciągały do siebie ludzi tej ziemi. Kozioł to symbol. A tradycja ludowa jest przecież wtórna wobec kultury i historii narodowej, l takie zapewne (historyczno-kulturowe) były dalekie w czasie źródła integracji tego regionu. Oto kilka „sygnałów" w tej sprawie. Zdzisław Linkowski, historyk, były dyrektor Muzeum w Gorzowie Wlkp. wywodzący się ze Zbąszynia stwierdza, iż istniejąca od średniowiecza do polowy XV wieku kasztelania zbąszyńska w znacznej mierze obejmowała obecnie ziemie Regionu Kozia. Po II rozbiorze Polski w 1793 r. nieomal w całości nasze ziemie znalazły się w powiecie międzyrzeckim, ale już niemieckim, który jako jednostka administracyjna na pewno miał wpływ na scalenie tego obszaru Nadobrza. Dowodem wspólnoty regionalnej z owego okresu są dwie gazety wydawane w XIX i na początku XX wieku. Pierwsza to „Bentschener Wochenblatt" (Tygodnik zbąszyński) nosząca podtytuł „Wiadomości dla Trzciela, Babimostu i okolic". Pismo wychodziło w Międzyrzeczu w języku niemieckim i było samoistnym dodatkiem do „Meseritzer Kreiszeitung" (Międzyrzeckiej Gazety Powiatowej). Pierwszy numer ukazał się w 1883 r. Drugie pismo to „Bentschener Anziger" (Wiadomości zbąszyńskie) w podtytule miało dodatkową nazwę „Goniec znad Obry" oraz jeszcze jedną: „Wiadomości dla miasta Zbąszynia, Babimostu, Brójec, Trzciela i okolic". Gazeta ukazywała się trzy razy w tygodniu, w środy piątki i niedziele. Drukowana była w drukarni Karola Albrechta w Zbąszyniu od 1903 r. Jak widać prasa adresowana była wyraźnie do mieszkańców obszaru, który odtworzył się jako Region Kozła. l dopiero od 1997 r. ziemie doliny Obry mają znów swoje własne pismo, a raczej jego namiastkę w postaci biuletynu informacyjnego „Podkoziołek", ponadto wychodzą „Szkice Nadobrzańskie". Tak więc, co właściwie jest paradoksalne, dopiero Traktat Wersalski w 1920 r. podzielił ten zwarty kulturowo obszar polszczyzny granicą państwową. Duża jego część znalazła się w Niemczech. Tylko Stary Trzciel, obwód Miedzichowo i Zbąszyń - z dawnego powiatu międzyrzeckiego - przypadły Polsce. Po wojnie dawna granica państwowa utrzymała się jako granica województw poznańskiego (tu był Zbąszyń i Miedzichowo) i zielonogórskiego (pozostałe gminy), a po tzw. reformie 1975 r. linia ta pozostała m.in. jako granica między gminami: Zbąszyń a Zbąszynek oraz Trzciel a Miedzichowo. Jednak w 1975 r. Trzciel, Pszczew i miedzichowo znalazły się w utworzonym wówczas woj. gorzowskim, zaś pozostałe gminy w zielonogórskim. Zbąszyń przesunięto z woj. poznańskiego do zielonogórskiego. Po kolejnej reformie 1998 roku trzy gminy: Zbąszyń, Miedzichowo i niedawno dołączony do Stowarzyszenia Siedlec znalazły się w woj. wielkopolskim, pozostałe cztery w woj. lubuskim. Niestety, są one także rozdzielone granicami aż pięciu powiatów!